UNICEF: Çocuklar Teknoloji Ortamlarında Cinsel Sömürü ve İstismara Maruz Kalıyor

UNICEF'in 21 ülkede yürüttüğü “Çocukların Gözünden: Dijital Teknolojiler Çocukların Cinsel İstismarına Nasıl Zemin Hazırlıyor?” başlıklı raporu, dijital platformların çocukların cinsel istismarında oynadığı rolü ortaya koyuyor. Rapor 3 Eylül 2026'da New York'ta duyuruldu.

İstismar en çok çocukların her gün kullandığı platformlarda yaşanıyor

Rapor, vakaların büyük bölümünün marjinal veya bilinmeyen mecralarda değil, çocukların gündelik olarak kullandığı uygulamalarda gerçekleştiğini gösteriyor:

• Vakaların %60'ı Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok ve WhatsApp üzerinde yaşandı.
• Vakaların %14'ü çevrimiçi oyun ortamlarında gerçekleşti.
• Karadağ'da vakaların %80'inden fazlasında dijital platformlar rol oynadı.
• Kolombiya'da vakaların yarısından fazlası dijital platformlarla ilişkiliydi.

Faillerin çoğu çocuğun tanıdığı kişiler

• Vakaların %57'sinde fail, çocuğun tanıdığı biri: akran, romantik partner, arkadaş ya da aile üyesi.
• Çocukların %38'i failiyle ilk kez çevrimiçi ortamda tanışmış.

Bu iki bulgu birlikte okunduğunda, “yabancı tehlikesi” üzerine kurulu klasik koruma yaklaşımının tek başına yetersiz kaldığı görülüyor.

Ruhsal etkiler ağır

• İstismara maruz kalan çocuklarda intihar düşüncesi veya davranışı riski 4 kat daha yüksek.
• Meksika ve Kuzey Makedonya'da bu risk 8 kattan fazla artıyor.
• Pakistan'da kendine zarar verme riski 7 kattan fazla yükseliyor.

“Bu deneyimler çocuklarda derin duygusal ve ruhsal sıkıntılara yol açıyor. Pek çok çocuk, yardım için nereye başvuracağını bilmeden sessizce acı çekiyor.”

Catherine Russell, UNICEF İcra Direktörü

Vakaların çok azı bildiriliyor

• Vakaların %40'tan fazlası hiç kimseyle paylaşılmıyor.
• Vakaların %1'den azı polis, sosyal hizmetler veya yardım hatları gibi yetkili mercilere bildiriliyor.
• Ermenistan'da vakaların yarısından fazlası hiç kimseye anlatılmıyor.

UNICEF'in çağrısı: altı başlıkta öneriler

• Dijital platformların tasarımı: Gizlilik önlemlerinin güçlendirilmesi, istenmeyen iletişimin sınırlanması, güvenli öneri sistemleri ve istismarı tespit eden mekanizmalar.
• Yasal düzenlemeler: Cinsel şantaj ve yapay zekâ ile üretilen istismar materyalleriyle mücadele için yasal araçlar ve etkin yaptırım mekanizmaları.
• Bildirim ve destek sistemleri: Çocuk koruma, sağlık, adalet ve sosyal hizmet sistemlerine yatırım yapılması.
• Sorumluluğun çocuktan alınması: Ailelerin, okulların ve toplumun çocuğu suçlamayan, destekleyici tepkiler vermesi.
• Ekonomik güçlendirme: Ailelere destek sağlanması, çocuk ve gençler için eğitim ve istihdam fırsatlarının artırılması.
• Toplumsal normlarla mücadele: Kız çocuklarının cinselleştirilmesi ve mağdurların damgalanmasıyla mücadele edilmesi.